Wystawa: 1 maja 1905 roku w Warszawie – prezentacja obrazów


 29 kwietnia 2022 roku o godzinie 12.00. w Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej, oddziale Muzeum Niepodległości odbędzie się wernisaż wystawy pt. „1 maja 1905 roku w Warszawie”. Tematem ekspozycji są wydarzenia, jakie miały miejsce podczas pochodu pierwszomajowego. W wyniku starć z carską policją w alejach Jerozolimskich zginęło wówczas 31 polskich robotników.

Na wystawie, obok obrazów, wyeksponowane zostaną pochodzące z prywatnych zbiorów pamiątki związane z poległymi członkami SDKPiL (Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy) Mieczysławem Wyszomirskim i Karolem Szonertem – ich fotografie, ręczne notatki, akwarele. W 1905 roku wzięli oni udział w wielkiej manifestacji pierwszomajowej. Po przemarszu uliczkami Woli, na wysokości domu w Alejach Jerozolimskich 101 demonstracja została brutalnie spacyfikowana przez wojsko rosyjskie. Wyszomirski szedł na jej czele, jako chorąży, niosąc sztandar SDKPiL i poległ od kuli wraz z innymi demonstrantami. Radca Sajfert doniósł o tym generał-gubernatorowi warszawskiemu następującymi słowami: „Mam zaszczyt donieść Waszej Ekscelencji, że strajkowi zorganizowanemu przez robotników dla upamiętnienia 1 maja, towarzyszyły następujące okoliczności. We wszystkich fabrykach, zakładach rzemieślniczych i handlowych praca została porzucona (…). O 10 rano na rogu Wroniej i Chłodnej, przed domem nr 50 nieznany robotnik rozdawał przechodniom proklamacje. Zauważył to dzielnicowy 7-go cyrkułu Czernokryłow, ale ktoś z tłumu oddał do niego strzał, chybiając. Stojący przed domem przy Chłodnej 4, gdzie kwateruje rota Wołyńskiego pułku lejb-gwardii, szeregowiec Kolesow strzelił do napastnika, który z rewolwerem upadł na chodnik. Przeniesiony do domu przy Chłodnej 50 w ciągu kilku minut zmarł. Był nim Karol Szonert, lat 19…”.

Pamiątki zostaną zaprezentowane na stole, który w 1905 roku wykonali członkowie SDKPiL – stolarze Mlonek i Wróblewski. Historię eksponatu, zawierającego skrytki na dokumenty, opowie gość specjalny prof. Stanisław Jędrzejewski z Katedry Nauk Społecznych Akademii Leona Koźmińskiego, którego babcia sprzedała stół do zbiorów Muzeum Niepodległości.

Wystawę będzie można obejrzeć do 15 maja 2022 roku.



29 kwietnia 2022 roku, godzina 12.00
X Pawilon Cytadeli Warszawskiej

Galeria Malarstwa Historycznego
ul. Skazańców 25
Warszawa