{"id":40,"date":"2012-06-08T23:33:09","date_gmt":"2012-06-08T23:33:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/?page_id=40"},"modified":"2012-07-10T11:29:16","modified_gmt":"2012-07-10T09:29:16","slug":"jedni-z-wielu","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/historia-pawiaka\/jedni-z-wielu\/","title":{"rendered":"Jedni z wielu&#8230;"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Na Pawiaku wi\u0119zieni byli ludzie wywodz\u0105cy si\u0119 z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk spo\u0142ecznych i zawodowych. Obok wybitnych polityk\u00f3w, wojskowych, uczonych, artyst\u00f3w, ksi\u0119\u017cy, literat\u00f3w, cz\u0142onk\u00f3w r\u00f3\u017cnych organizacji konspiracyjnych przebywa\u0142y tu r\u00f3wnie\u017c osoby zatrzymane w ulicznych \u0142apankach.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/BurscheEdmund.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-231 alignleft\" title=\"BurscheEdmund\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/BurscheEdmund-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/BurscheEdmund-225x300.jpg 225w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/BurscheEdmund-769x1024.jpg 769w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/BurscheEdmund.jpg 939w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/a>BURSCHE\u00a0 Edmund\u00a0 (1881\u20131940)<\/strong>. Duchowny Ko\u015bcio\u0142a Ewangelicko-Augsburskiego. Doktor h.c. Od 1920 zast\u0119pca profesora, a od 1922 profesor na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego; w 1922 wybrany na pierwszego dziekana tego wydzia\u0142u, pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 r\u00f3wnie\u017c w latach 1928\u20131929 i 1932\u20131933. Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej 7 X 1939 aresztowany przez gestapo i osadzony na Pawiaku. 2 V 1940 zosta\u0142 wywieziony pierwszym transportem do KL Sachsenhausen, a nast\u0119pnie 8 VI 1940 do KL Mauthausen-Gusen, gdzie zmar\u0142 26 VII 1940.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na aktach rodziny Bursche Himmler umie\u015bci\u0142 adnotacj\u0119: \u201eDiese Familie ist auszurotten\u201d (T\u0119 rodzin\u0119 nale\u017cy zniszczy\u0107). Z r\u0105k niemieckich zgin\u0119li te\u017c jego dwaj bracia przyrodni Alfred (adwokat) \u2013 w obozie Mauthausen-Gusen i Juliusz (biskup, prezes Rady Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Ewangelickich w Polsce, cz\u0142onek delegacji polskiej na konferencj\u0119 pokojow\u0105 w Pary\u017cu) w obozie Sachsenhausen-Oranienburg.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Kartoteka Pawiaka<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Jan_Bytnar_1942.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-233\" title=\"Jan_Bytnar_1942\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Jan_Bytnar_1942-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Jan_Bytnar_1942-225x300.jpg 225w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Jan_Bytnar_1942.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/a>BYTNAR\u00a0 Jan\u00a0 (1921\u20131943)<\/strong>. Uko\u0144czy\u0142 w czerwcu 1939 Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie. W czasie nauki dzia\u0142a\u0142 w harcerstwie, w 1938 uzyska\u0142 stopie\u0144 Harcerza Rzeczypospolitej (najwy\u017cszy stopie\u0144 m\u0142odzie\u017cowy). Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej uczestniczy\u0142 pocz\u0105tkowo w konspiracyjnej Polskiej Ludowej Akcji Niepodleg\u0142o\u015bciowej, nast\u0119pnie od czerwca 1940, jako \u0142\u0105cznik w kom\u00f3rce wi\u0119ziennej Komendy G\u0142\u00f3wnej Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej. Od marca 1941 w podziemnym harcerstwie \u2013 Szarych Szeregach m.in. od lata 1942 dzia\u0142a\u0142 w Organizacji Ma\u0142ego Sabota\u017cu \u201eWawer\u201d, od listopada 1942 dow\u00f3dca Hufca \u201ePo\u0142udnie\u201d Grup Szturmowych Szarych Szereg\u00f3w. Aresztowany 23 III 1943 i osadzony na Pawiaku, 26 III odbity w akcji pod Arsena\u0142em przez harcerzy Szarych Szereg\u00f3w, podczas przewo\u017cenia z przes\u0142uchania w siedzibie gestapo w al. Szucha. Zmar\u0142 30 III 1943 wskutek obra\u017ce\u0144 odniesionych podczas przes\u0142uchania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jego pseudonimem \u201eRudy\u201d nazwano 2. kompani\u0119 harcerskiego batalionu AK \u201eZo\u015bka\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wraz z nim aresztowano ojca Stanis\u0142awa, kt\u00f3ry zosta\u0142 12 V 1943 wywieziony do KL Auschwitz, gdzie zosta\u0142 rozstrzelany.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>A.K. Kunert, <em>S\u0142ownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944<\/em>, t. I, Warszawa 1991 ; Kartoteka Pawiaka<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/HiszpanskaNatalia.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-234\" title=\"HiszpanskaNatalia\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/HiszpanskaNatalia-199x300.jpg\" alt=\"\" width=\"199\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/HiszpanskaNatalia-199x300.jpg 199w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/HiszpanskaNatalia-682x1024.jpg 682w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/HiszpanskaNatalia.jpg 720w\" sizes=\"(max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a>HISZPA\u0143SKA Natalia z d. Eychhorn (1904\u20131944).<\/strong> Architekt. Dzia\u0142aczka Chor\u0105gwi Warszawskiej Organizacji Harcerek (OH) Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego, kierowniczka Wydzia\u0142u Starszych Harcerek w G\u0142\u00f3wnej Kwaterze OH. W czasie kampanii wrze\u015bniowej 1939 zosta\u0142a ranna, s\u0142u\u017cy\u0142a w \u0142\u0105czno\u015bci Naczelnego Dow\u00f3dztwa, z kt\u00f3rym ewakuowa\u0142a si\u0119 z Warszawy. Od 1940 w konspiracji, zast\u0119pca szefa Wydzia\u0142u Wywiadu Przemys\u0142owego Oddzia\u0142u Informacyjno-Wywiadowczego Komendy G\u0142\u00f3wnej Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej (od 1942 Armia Krajowa). 8 V 1943 aresztowana z broni\u0105, bestialsko torturowana podczas \u015bledztwa w siedzibie gestapo w al. Szucha, osadzona w izolatce na Pawiaku. 24 VIII 1943 wywieziona do KL Auschwitz z wyrokiem \u015bmierci, zgin\u0119\u0142a 15 II 1944.<\/p>\n<p><strong><em>S\u0142ownik uczestniczek walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski 1939-1945<\/em>, Warszawa 1988 ; Kartoteka Pawiaka<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/sw.MaksymilianKolbe.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-235\" title=\"sw.MaksymilianKolbe\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/sw.MaksymilianKolbe-190x300.jpg\" alt=\"\" width=\"190\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/sw.MaksymilianKolbe-190x300.jpg 190w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/sw.MaksymilianKolbe-651x1024.jpg 651w\" sizes=\"(max-width: 190px) 100vw, 190px\" \/><\/a>KOLBE\u00a0 Rajmund\u00a0 (1894\u20131941)<\/strong>, dr filozofii i teologii, franciszkanin, imi\u0119 zakonne <strong>Maksymilian Maria<\/strong>. Od 1922 wydawa\u0142 miesi\u0119cznik zakonu franciszkan\u00f3w \u201eRycerz Niepokalanej\u201d i od 1935 \u201eMa\u0142y Dziennik\u201d. W 1927 za\u0142o\u017cy\u0142 pod Sochaczewem o\u015brodek zakonny p.n. Niepokalan\u00f3w, gdzie w 1938 powo\u0142a\u0142 do \u017cycia Radio Niepokalan\u00f3w. Po wybuchu wojny wi\u0119ziony od 19 IX do 8 XII 1939 w obozach Lamsdorf, Amtitz i Ostrzesz\u00f3w. W Niepokalanowie zorganizowa\u0142 opiek\u0119 nad osadzonymi tu przez w\u0142adze okupacyjne 3,5 tys. Polak\u00f3w i 1 tys. \u017byd\u00f3w wysiedlonych z Wielkopolski. 17 II 1941 aresztowany przez gestapo i uwi\u0119ziony na Pawiaku, 28 V 1941 wywieziony do KL Auschwitz. 29 VII 1941 zg\u0142osi\u0142 si\u0119 dobrowolnie na \u015bmier\u0107 na miejsce wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ania Franciszka Gajowniczka i 14 VIII zosta\u0142 zamordowany zastrzykiem fenolu. 17 X 1971 beatyfikowany, 10 X 1982 kanonizowany.<\/p>\n<p><strong><em>Polski S\u0142ownik Biograficzny<\/em>, t. XIII, 1967 ; Kartoteka Pawiaka<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/KusocinskiJanusz.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-236\" title=\"KusocinskiJanusz\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/KusocinskiJanusz-215x300.jpg\" alt=\"\" width=\"215\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/KusocinskiJanusz-215x300.jpg 215w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/KusocinskiJanusz.jpg 712w\" sizes=\"(max-width: 215px) 100vw, 215px\" \/><\/a>KUSOCI\u0143SKI\u00a0 Janusz\u00a0 (1907\u20131940). <\/strong>\u00a0Sportowiec. W 1928 uzyska\u0142 po raz pierwszy tytu\u0142 mistrza Polski w biegu na 5000 m. Na igrzyskach olimpijskich w 1932 w Los Angeles zdoby\u0142 z\u0142oty medal w biegu na 10\u00a0000 m. W 1932 ustanowi\u0142 rekordy \u015bwiata w biegach na 3000 m. i 4 mile angielskie. W 1934 zdoby\u0142 tytu\u0142 wicemistrza Europy w biegu na 5000 m. W okresie ca\u0142ej kariery sportowej do 1939 ustanowi\u0142 na r\u00f3\u017cnych dystansach 19 rekord\u00f3w Polski. W czasie kampanii wrze\u015bniowej w 1939 s\u0142u\u017cy\u0142 jako ochotnik w Wojsku Polskim i by\u0142 dwukrotnie ranny w obronie Warszawy, nast\u0119pnie czynny w konspiracji. 26 III 1940 aresztowany przez gestapo i osadzony w wi\u0119zieniu mokotowskim. Nast\u0119pnie poddany ci\u0119\u017ckiemu \u015bledztwu w siedzibie gestapo w al. Szucha, a potem przewieziony na Pawiak. Rozstrzelany 20-21 VI 1940 w Palmirach.<\/p>\n<p><strong><em>Polski S\u0142ownik Biograficzny<\/em>, t. XVI, 1971<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Niedzia\u0142kowskiMieczys\u0142aw-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-237\" title=\"Niedzia\u0142kowskiMieczys\u0142aw-1\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Niedzia\u0142kowskiMieczys\u0142aw-1-213x300.jpg\" alt=\"\" width=\"213\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Niedzia\u0142kowskiMieczys\u0142aw-1-213x300.jpg 213w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Niedzia\u0142kowskiMieczys\u0142aw-1-728x1024.jpg 728w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Niedzia\u0142kowskiMieczys\u0142aw-1.jpg 736w\" sizes=\"(max-width: 213px) 100vw, 213px\" \/><\/a>NIEDZIA\u0141KOWSKI\u00a0 Mieczys\u0142aw\u00a0 (1893\u20131940). <\/strong>Czo\u0142owy dzia\u0142acz ruchu socjalistycznego. Od 1916 cz\u0142onek centralnych w\u0142adz Polskiej Partii Socjalistycznej\u00a0 (PPS). W latach 1919-1935 pose\u0142 na Sejm, od 1930 przewodnicz\u0105cy klubu parlamentarnego PPS. Redaktor naczelny szeregu pism socjalistycznych, m.in. 1927-1939 centralnego organu PPS dziennika \u201eRobotnik\u201d. Wybitny teoretyk ruchu socjalistycznego, tw\u00f3rca program\u00f3w partyjnych, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca konstytucji marcowej 1921. Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej, we wrze\u015bniu 1939 nale\u017ca\u0142 do organizator\u00f3w cywilnej obrony Warszawy. By\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem prezydenta \u2192 S. Starzy\u0144skiego. Od pa\u017adziernika 1939 przewodnicz\u0105cy Rady G\u0142\u00f3wnej Obrony Narodowej przy dow\u00f3dztwie S\u0142u\u017cby Zwyci\u0119stwa Polski (SZP), organizator Biura Informacji Prasowej SZP. Od listopada 1939 cz\u0142onek centralnego kierownictwa konspiracyjnego PPS (PPS-Wolno\u015b\u0107 R\u00f3wno\u015b\u0107 Niepodleg\u0142o\u015b\u0107). 22 XII 1939 aresztowany przez gestapo i osadzony na Pawiaku. 18 II 1940 skazany przez niemiecki s\u0105d dora\u017any na kar\u0119 \u015bmierci. 20-21 VI 1940 rozstrzelany w Palmirach.<\/p>\n<p><strong><em>Polski S\u0142ownik Biograficzny<\/em>, t. XXII, 1977; M. \u015aliwa, <em>My\u015bl polityczna Mieczys\u0142awa Niedzia\u0142kowskiego [1893-1940]<\/em>, Warszawa 1980<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/ossowska1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-238\" title=\"ossowska1\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/ossowska1-208x300.jpg\" alt=\"\" width=\"208\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/ossowska1-208x300.jpg 208w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/ossowska1-710x1024.jpg 710w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/ossowska1.jpg 931w\" sizes=\"(max-width: 208px) 100vw, 208px\" \/><\/a>OSSOWSKA\u00a0 Wanda\u00a0 (1912\u20132001)<\/strong>. W czasie kampanii wrze\u015bniowej w 1939 ochotniczo zg\u0142osi\u0142a si\u0119 do wojskowej s\u0142u\u017cby sanitarnej we Lwowie. Od pa\u017adziernika 1939 w konspiracyjnej S\u0142u\u017cbie Zwyci\u0119stwu Polski (od 1940 Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej [ZWZ]). W 1940 wys\u0142ana przez dow\u00f3dztwo lwowskiego ZWZ do Warszawy z zadaniem nawi\u0105zania \u0142\u0105czno\u015bci. W drodze powrotnej aresztowana przez NKWD po nielegalnym przekroczeniu granicy Generalnego Gubernatorstwa, osadzona w wi\u0119zieniu w Rawie Ruskiej, potem w Brygidkach i na Zamarstynowie we Lwowie. Uwolniona przez ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 22 VI 1941, po ucieczce stra\u017cnik\u00f3w sowieckich. W lipcu 1941 skierowana ponownie jako \u0142\u0105czniczka do Warszawy, pozosta\u0142a tam pracuj\u0105c w kom\u00f3rce \u201eStragan\u201d wywiadu ofensywnego ZWZ. W nocy na 27 VIII 1942 aresztowana przez gestapo z obci\u0105\u017caj\u0105cymi j\u0105 dokumentami. Osadzona na Pawiaku i po ci\u0119\u017ckim \u015bledztwie w siedzibie warszawskiego gestapo w al. Szucha, gdzie by\u0142a 57 razy przes\u0142uchiwana, 17 I 1943 wywieziona do obozu koncentracyjnego na Majdanku. Ewakuowana 14 IV 1944 do KL Auschwitz, w styczniu 1945 wywieziona do KL Ravensbr\u00fcck, a w marcu 1945 do Neustadt &#8211; Gleve\u0384 w Meklemburgii, gdzie 2 V 1945 zosta\u0142a uwolniona. Autorka wspomnie\u0144 <em>Prze\u017cy\u0142am &#8230; Lw\u00f3w \u2013 Warszawa 1939-1946<\/em> (Warszawa 1990), obejmuj\u0105cych r\u00f3wnie\u017c jej pobyt na Pawiaku.<\/p>\n<p><strong>W. Ossowska, <em>Prze\u017cy\u0142am &#8230; Lw\u00f3w \u2013 Warszawa 1939-1946<\/em>, Warszawa 1990 ; Kartoteka Pawiaka<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/PiekalkiewiczJan.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-240\" title=\"PiekalkiewiczJan\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/PiekalkiewiczJan-208x300.jpg\" alt=\"\" width=\"208\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/PiekalkiewiczJan-208x300.jpg 208w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/PiekalkiewiczJan-710x1024.jpg 710w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/PiekalkiewiczJan.jpg 750w\" sizes=\"(max-width: 208px) 100vw, 208px\" \/><\/a>PIEKA\u0141KIEWICZ\u00a0 Jan\u00a0 (1892\u20131943). <\/strong>W okresie mi\u0119dzywojennym nale\u017ca\u0142 do najwybitniejszych statystyk\u00f3w polskich. Autor i redaktor kilkudziesi\u0119ciu publikacji naukowych z tej dziedziny. Od 1925 kierownik katedry statystyki w Szkole Nauk Politycznych w Warszawie, nast\u0119pnie od 1926 czynny w Polskim Stronnictwie Ludowym \u201ePiast\u201d, od zjednoczenia ruchu ludowego w 1931 w Stronnictwie Ludowym, od 1935 wchodzi\u0142 do jego w\u0142adz centralnych. W okresie okupacji niemieckiej od wiosny 1940 przewodnicz\u0105cy Komisji Polityki Gospodarczej dzia\u0142aj\u0105cej w ramach G\u0142\u00f3wnej Komisji Programowej Centralnego Kierownictwa Ruchu Ludowego kryptonim \u201eRoch\u201d. Od 27 VIII 1941 zast\u0119pca Delegata Rz\u0105du Rzeczypospolitej Polskiej na Kraj, od 17 IX 1942 Delegat Rz\u0105du. 19 II 1943 aresztowany w Warszawie i uwi\u0119ziony w siedzibie gestapo w al. Szucha. Przez dwa i p\u00f3\u0142 miesi\u0105ca przebywa\u0142 w \u015bcis\u0142ej izolacji i poddany by\u0142 wyj\u0105tkowo ci\u0119\u017ckiemu \u015bledztwu. 28 III 1943 przewieziony na Pawiak i osadzony w celi izolacyjnej, zmar\u0142 tam 19 lub 21 VI 1943 w wyniku obra\u017ce\u0144 doznanych w czasie \u015bledztwa.<\/p>\n<p><strong>A.K. Kunert, <em>S\u0142ownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944<\/em>, t. II, Warszawa 1987 ; Kartoteka Pawiaka ; <em>Ksi\u0119ga Pami\u0119ci<\/em>, red. F. Piper, I. Strzelecka, t. II, Warszawa-O\u015bwi\u0119cim 2000<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/RadzyminskaJozefa.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-241\" title=\"RadzyminskaJozefa\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/RadzyminskaJozefa-214x300.jpg\" alt=\"\" width=\"214\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/RadzyminskaJozefa-214x300.jpg 214w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/RadzyminskaJozefa.jpg 613w\" sizes=\"(max-width: 214px) 100vw, 214px\" \/><\/a>RADZYMI\u0143SKA J\u00f3zefa (1921\u20132002).<\/strong> Pisarka, poetka, t\u0142umaczka. Od pa\u017adziernika 1939 \u0142\u0105czniczka S\u0142u\u017cby Zwyci\u0119stwu Polski (od 1940 Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej, od 1942 Armia Krajowa [AK]). Jednocze\u015bnie zwi\u0105zana z konspiracyjnym Zwi\u0105zkiem Powsta\u0144c\u00f3w Niepodleg\u0142o\u015bciowych (od 1940 Kadra Polski Niepodleg\u0142ej) oraz kolporterka \u201eS\u0142owa Polskiego\u201d potem \u201eWalki\u201d. Aresztowana 12 I 1941 i osadzona w oddziale kobiecym Pawiaka, tzw. Serbii. Przes\u0142uchiwana w siedzibie gestapo w al. Szucha. Na Pawiaku napisa\u0142a \u201eHymn wi\u0119zienny\u201d. Zwolniona 25 VI 1941. W czasie powstania warszawskiego \u0142\u0105czniczka AK w batalionie IWO, nast\u0119pnie wi\u0119zie\u0144 oboz\u00f3w jenieckich Lamsdorf, M\u00fchlberg, Altenberg, Oberlangen. Po wojnie do 1962 na emigracji we W\u0142oszech i w Argentynie. Autorka 36 ksi\u0105\u017cek: poezji (m.in. wierszy powsta\u0144czych i obozowych), powie\u015bci, opowiada\u0144, wspomnie\u0144 i monografii oraz wspomnie\u0144 wojennych <em>Dwa razy popi\u00f3\u0142<\/em> (Krak\u00f3w 1970), dotycz\u0105cych r\u00f3wnie\u017c Pawiaka.<\/p>\n<p><strong>Kartoteka Pawiaka<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Rataj-Maciej.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-242\" title=\"Rataj Maciej\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Rataj-Maciej-223x300.jpg\" alt=\"\" width=\"223\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Rataj-Maciej-223x300.jpg 223w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Rataj-Maciej.jpg 744w\" sizes=\"(max-width: 223px) 100vw, 223px\" \/><\/a>RATAJ\u00a0 Maciej\u00a0 (1884\u20131940). <\/strong>Czo\u0142owy dzia\u0142acz ruchu ludowego. Od 1920 wiceprezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL) \u201ePiast\u201d. W czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920 cz\u0142onek Rady Obrony Pa\u0144stwa, minister wyzna\u0144 religijnych i o\u015bwiecenia publicznego, minister kultury i sztuki. W latach 1919-1930 pose\u0142 na Sejm (przewodnicz\u0105cy komisji konstytucyjnej). Marsza\u0142ek Sejmu RP w latach 1919-1927. Dwukrotnie obejmowa\u0142 funkcj\u0119 g\u0142owy pa\u0144stwa \u2013 po zab\u00f3jstwie prezydenta Narutowicza w 1922 i po ust\u0105pieniu prezydenta Wojciechowskiego w 1926. Od 1935 do 1939 prezes Naczelnego Komitetu Wykonawczego Stronnictwa Ludowego (SL). W latach 1931-1939 redaktor naczelny pisma SL \u201eZielony Sztandar\u201d. Podczas okupacji niemieckiej od pa\u017adziernika 1939 cz\u0142onek G\u0142\u00f3wnej Rady Politycznej przy S\u0142u\u017cbie Zwyci\u0119stwu Polski, nast\u0119pnie reprezentowa\u0142 SL w Politycznym Komitecie Porozumiewawczym. Przewodnicz\u0105cy konspiracyjnego Centralnego Kierownictwa Ruchu Ludowego. 20 XI 1939 aresztowany i osadzony w areszcie przy ul. Dani\u0142owiczowskiej, zwolniony 14 II 1940, ponownie aresztowany 30 III 1940 i uwi\u0119ziony na Pawiaku. Rozstrzelany 20-21 VI 1940 w Palmirach.<\/p>\n<p><strong><em>Polski S\u0142ownik Biograficzny<\/em>, t. XXX, 1987 ; <em>S\u0142ownik Biograficzny Dzia\u0142aczy Ruchu Ludowego<\/em>, Warszawa 1989 ; A. Ko\u0142odziejczyk, <em>Maciej Rataj 1884-1940<\/em>, Warszawa 1991<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>ROWECKI\u00a0 Stefan\u00a0 (1895\u20131944)<\/strong>. W czasie I wojny \u015bwiatowej s\u0142u\u017cy\u0142 w Legionach Polskich. Od 1918 oficer zawodowy Wojska Polskiego, w 1920 bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej. Pu\u0142kownik dyplomowany. W czerwcu 1939 mianowany dow\u00f3dc\u0105 Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej, bra\u0142 udzia\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej. Podczas okupacji niemieckiej w pa\u017adzierniku 1939 powo\u0142any na szefa sztabu i zast\u0119pc\u0119 dow\u00f3dcy S\u0142u\u017cby Zwyci\u0119stwu Polski (od 1940 Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej [ZWZ] od 1942 Armia Krajowa [AK]), od marca 1940 na komendanta ZWZ na obszar okupacji niemieckiej. W czerwcu 1940 zosta\u0142 komendantem g\u0142\u00f3wnym ZWZ, a w 1942 dow\u00f3dc\u0105 AK, w styczniu 1944 awansowany na gen. dywizji. 30 VI 1943 aresztowany i osadzony w siedzibie gestapo w al. Szucha, sk\u0105d w nocy na 1 VII 1943 zosta\u0142 przewieziony samolotem do Berlina. 16 VII 1943 przeniesiony do KL Sachsenhausen, zamordowany tam mi\u0119dzy 2 a 7 VIII 1944.<\/p>\n<p><strong><em>Polski S\u0142ownik Biograficzny<\/em>, t. XXXII, 1990 ; T. Szarota, <em>Stefan Rowecki \u201eGrot\u201d<\/em>, Wyd. 2, Warszawa 1985<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>SIMON-PIETKIEWICZ Jadwiga (1906\u20131955).<\/strong> Artystka malarka, grafik, rysownik. W 1933 by\u0142a wsp\u00f3\u0142organizatork\u0105 grupy artystycznej \u201eLo\u017ca Malarska\u201d. W czasie okupacji niemieckiej w okresie II wojny \u015bwiatowej dzia\u0142a\u0142a w konspiracji. 15 II 1941 aresztowana i osadzona w oddziale kobiecym Pawiaka, tzw. Serbii. Rysowa\u0142a kredkami na papierze pakowym lub na skrawkach gazet niemieckich portrety wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniarek i sceny z \u017cycia wi\u0119ziennego. 22 IX 1941 wywieziona do KL Ravensbr\u00fcck. Wykona\u0142a tam r\u00f3wnie\u017c szereg rysunk\u00f3w dokumentuj\u0105cych codzienno\u015b\u0107 obozow\u0105 i portrety wi\u0119\u017aniarek. Cz\u0119\u015b\u0107 rysunk\u00f3w z tego okresu uda\u0142o si\u0119 przes\u0142a\u0107 do Polski jesieni\u0105 1943. Zmar\u0142a po d\u0142ugotrwa\u0142ej,\u00a0 nieuleczalnej chorobie nabytej w obozie.<\/p>\n<p><strong>J. Jaworska, <em>Nie wszystek umr\u0119,<\/em> Warszawa, 1975 ; Kartoteka Pawiaka<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/StarzynskiStefanBronislaw-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-243\" title=\"StarzynskiStefanBronislaw-1\" src=\"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/StarzynskiStefanBronislaw-1-206x300.jpg\" alt=\"\" width=\"206\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/StarzynskiStefanBronislaw-1-206x300.jpg 206w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/StarzynskiStefanBronislaw-1-705x1024.jpg 705w, http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/StarzynskiStefanBronislaw-1.jpg 712w\" sizes=\"(max-width: 206px) 100vw, 206px\" \/><\/a>STARZY\u0143SKI\u00a0 Stefan (1893\u20131944). <\/strong>Major Wojska Polskiego, ekonomista, bohaterski prezydent Warszawy we wrze\u015bniu 1939. Od 1914 do 1917 w Legionach Polskich. W latach 1918-1921 s\u0142u\u017cy\u0142 w Wojsku Polskim, bra\u0142 udzia\u0142 w<strong> <\/strong>wojnie polsko-bolszewickiej. Od 1929 do 1934 wiceminister skarbu. 1930-1935 pose\u0142 z ramienia Bezpartyjnego Bloku Wsp\u00f3\u0142pracy z Rz\u0105dem, 1935-1939 senator z listy Ko\u0142a Obozu Zjednoczenia Narodowego. Zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 przede wszystkim jako prezydent m.st. Warszawy i Prezes Zwi\u0105zku Miast Polskich. Dzi\u0119ki jego dzia\u0142alno\u015bci zmodernizowano wszystkie arterie wylotowe z Warszawy \u0142\u0105cz\u0105ce miasto z Mazowszem. Z jego inicjatywy powsta\u0142o Biuro Planu Regionalnego, kt\u00f3re przygotowa\u0142o program urbanizacji Mazowsza, ochrony teren\u00f3w zielonych, rozwoju sieci komunikacyjnej i energetycznej. By\u0142 hojnym mecenasem kultury. W czasie kampanii wrze\u015bniowej w 1939 wbrew zarz\u0105dzeniom ewakuacyjnym pozosta\u0142 w Warszawie i 8 IX obj\u0105\u0142 stanowisko komisarza cywilnego przy Dow\u00f3dztwie Obrony Warszawy, a nast\u0119pnie przy Armii \u201eWarszawa\u201d. 27 X 1939 aresztowany przez gestapo i osadzony w areszcie przy ul. Dani\u0142owiczowskiej zosta\u0142 wkr\u00f3tce przeniesiony na Pawiak, sk\u0105d 22 lub 23 XII 1939 zosta\u0142 wywieziony prawdopodobnie do Berlina, potem do kopalni potasu w Baelberge. Data i miejsce \u015bmierci pozostaj\u0105 nieznane.<\/p>\n<p><strong><em>Encyklopedia Warszawy<\/em>, Warszawa 1994 ; Kartoteka Pawiaka ; M. M. Drozdowski, <em>Stefan Starzy\u0144ski prezydent Warszawy<\/em>, Warszawa 1976<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na Pawiaku wi\u0119zieni byli ludzie wywodz\u0105cy si\u0119 z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk spo\u0142ecznych i zawodowych. Obok wybitnych polityk\u00f3w, wojskowych, uczonych, artyst\u00f3w, ksi\u0119\u017cy, literat\u00f3w, cz\u0142onk\u00f3w r\u00f3\u017cnych organizacji konspiracyjnych przebywa\u0142y tu r\u00f3wnie\u017c osoby zatrzymane w ulicznych \u0142apankach. &nbsp; BURSCHE\u00a0 Edmund\u00a0 (1881\u20131940). Duchowny Ko\u015bcio\u0142a Ewangelicko-Augsburskiego. &hellip; <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/historia-pawiaka\/jedni-z-wielu\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":34,"menu_order":2,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/40"}],"collection":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/40\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":230,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/40\/revisions\/230"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}