{"id":36,"date":"2012-06-08T23:29:45","date_gmt":"2012-06-08T23:29:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/?page_id=36"},"modified":"2012-06-21T21:13:57","modified_gmt":"2012-06-21T19:13:57","slug":"pawiak-1835-1939","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/historia-pawiaka\/pawiak-1835-1939\/","title":{"rendered":"Pawiak 1835 &#8211; 1939"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">Po\u0142o\u017cone w samym centrum Warszawy wi\u0119zienie \u015bledcze, popularnie zwane Pawiakiem (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy kt\u00f3rej znajdowa\u0142a si\u0119 brama wjazdowa) zosta\u0142o zbudowane w latach 1830-1836 wg projektu znanego warszawskiego architekta Henryka Marconiego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"left\">Od 1863 r. by\u0142o wi\u0119zieniem politycznym z oddzia\u0142ami m\u0119skim i kobiecym. W latach zabor\u00f3w wi\u0119zieni tu byli cz\u0142onkowie Rz\u0105du Narodowego, powsta\u0144cy<br \/>\n1863 r., tysi\u0105ce dzia\u0142aczy partii robotniczych, narodowych i ludowych. W czasie rewolucji 1905-1907 Pawiak by\u0142, obok Cytadeli Warszawskiej, g\u0142\u00f3wnym wi\u0119zieniem politycznym dla jej uczestnik\u00f3w. Szerokim echem w ca\u0142ej Polsce odbi\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas brawurowe uwolnienie 24 kwietnia 1906 r. przez cz\u0142onk\u00f3w Organizacji Bojowej PPS pod dow\u00f3dztwem Jana Gorzechowskiego &#8222;Jura&#8221; 10 wi\u0119\u017ani\u00f3w Pawiaka zagro\u017conych kar\u0105 \u015bmierci. Wi\u0119zieniem \u015bledczym, zar\u00f3wno kryminalnym jak i politycznym, by\u0142 Pawiak do ko\u0144ca panowania rosyjskiego w Kr\u00f3lestwie, taki te\u017c charakter zachowa\u0142 w Polsce niepodleg\u0142ej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prostok\u0105tny plac pod wi\u0119zienie zajmowa\u0142 obszar o powierzchni 1,5 ha. Otoczony by\u0142 murem z dwiema zwy\u017ckami stra\u017cniczymi od strony ulicy Dzielnej i jedn\u0105 od ulicy Pawiej. Gmach g\u0142\u00f3wny mieszcz\u0105cy wi\u0119zienie m\u0119skie, o d\u0142ugo\u015bci 150 m. i szeroko\u015bci 12 m., sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z czterech kondygnacji (suterena, parter, pierwsze i drugie pi\u0119tro). Budynek wi\u0119zienia kobiecego oddzia\u0142 zwany Serbi\u0105 mie\u015bci\u0142 si\u0119 w dwupi\u0119trowym budynku dawnego szpitala wojskowego. W kompleksie znajdowa\u0142y si\u0119 te\u017c powsta\u0142e w r\u00f3\u017cnym czasie zabudowania towarzysz\u0105ce m.in. : magazyny, warsztaty wi\u0119zienne, kuchnia, depozyty, \u0142a\u017ania, pralnia, kot\u0142ownia, kartoflarnia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><!-- index.php -->\n<div\n\tclass=\"ngg-galleryoverview ngg-ajax-pagination-none\"\n\tid=\"ngg-gallery-c5ae0348f9f98130be190ec564f63f77-1\">\n\n    \t<div class=\"slideshowlink\">\n        <a href='http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/historia-pawiaka\/pawiak-1835-1939\/nggallery\/slideshow'>[Pokaz zdj\u0119\u0107]<\/a>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\t\t<!-- Thumbnails -->\n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-0\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan004_0.jpg\"\n               title=\"Przed bram\u0105 wi\u0119zienn\u0105, 1906 r. Foto z \u201eTygodnika Ilustrowanego\u201d, 13 X\r\n1906 r., nr 41, Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan004_0.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan004_0.jpg\"\n               data-image-id=\"321\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"Przed bram\u0105 wi\u0119zienn\u0105, 1906 r. Foto z \u201eTygodnika Ilustrowanego\u201d, 13 X\r\n1906 r., nr 41, Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"c5ae0348f9f98130be190ec564f63f77\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan004_0.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-1\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan068_0.jpg\"\n               title=\"Serbia \u2013 oddzia\u0142 kobiecy wi\u0119zienia \u015bledczego przy ulicy Dzielnej 24\/26 w\r\nokresie mi\u0119dzywojennym. Archiwum Dokumentacji Mechanicznej\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan068_0.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan068_0.jpg\"\n               data-image-id=\"322\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"Serbia \u2013 oddzia\u0142 kobiecy wi\u0119zienia \u015bledczego przy ulicy Dzielnej 24\/26 w\r\nokresie mi\u0119dzywojennym. Archiwum Dokumentacji Mechanicznej\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-2\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"c5ae0348f9f98130be190ec564f63f77\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan068_0.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-2\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan069_0.jpg\"\n               title=\"Tableau pami\u0105tkowe z portretami rozstrzelanych i powieszonych\r\nuczestnik\u00f3w powstania styczniowego 1863 r. m.in. portrety wi\u0119zionych\r\nna Pawiaku: naczelnika powstania Romualda Traugutta i cz\u0142onk\u00f3w Rz\u0105du\r\nNarodowego Rafa\u0142a Krajewskiego i Romana \u017buli\u0144skiego. Kompozycja\r\nartystyczna Walerego Eliasza Radzikowskiego. Foto wykonane w zak\u0142adzie\r\nAwita Szuberta w Krakowie. Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan069_0.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan069_0.jpg\"\n               data-image-id=\"323\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"Tableau pami\u0105tkowe z portretami rozstrzelanych i powieszonych\r\nuczestnik\u00f3w powstania styczniowego 1863 r. m.in. portrety wi\u0119zionych\r\nna Pawiaku: naczelnika powstania Romualda Traugutta i cz\u0142onk\u00f3w Rz\u0105du\r\nNarodowego Rafa\u0142a Krajewskiego i Romana \u017buli\u0144skiego. Kompozycja\r\nartystyczna Walerego Eliasza Radzikowskiego. Foto wykonane w zak\u0142adzie\r\nAwita Szuberta w Krakowie. Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-3\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"c5ae0348f9f98130be190ec564f63f77\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan069_0.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-3\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan070_0.jpg\"\n               title=\"Proletariatczycy w drodze na katorg\u0119 na Syberi\u0119. Od lewej: Henryk Dul\u0119ba,\r\nFeliks Kon, Tadeusz Rechniewski, Miko\u0142aj Luri, Mieczys\u0142aw Ma\u0144kowski, 1886 r.,\r\nMuzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan070_0.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan070_0.jpg\"\n               data-image-id=\"324\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"Proletariatczycy w drodze na katorg\u0119 na Syberi\u0119. Od lewej: Henryk Dul\u0119ba,\r\nFeliks Kon, Tadeusz Rechniewski, Miko\u0142aj Luri, Mieczys\u0142aw Ma\u0144kowski, 1886 r.,\r\nMuzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-4\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"c5ae0348f9f98130be190ec564f63f77\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan070_0.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-4\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan071_0.jpg\"\n               title=\"Wi\u0119\u017aniowie na Pawiaku, ok. 1905 r. Fotografia wykonana przez s\u0142u\u017cb\u0119\r\nwi\u0119zienn\u0105\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan071_0.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan071_0.jpg\"\n               data-image-id=\"325\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"Wi\u0119\u017aniowie na Pawiaku, ok. 1905 r. Fotografia wykonana przez s\u0142u\u017cb\u0119\r\nwi\u0119zienn\u0105\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-5\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"c5ae0348f9f98130be190ec564f63f77\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan071_0.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-5\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan072_0.jpg\"\n               title=\"Pawiak oko\u0142o 1905 r.\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan072_0.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan072_0.jpg\"\n               data-image-id=\"326\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"Pawiak oko\u0142o 1905 r.\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-6\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"c5ae0348f9f98130be190ec564f63f77\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan072_0.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-6\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan073_0.jpg\"\n               title=\"Henryk Marconi (1792-1863) \u2013 jeden z najwybitniejszych architekt\u00f3w\r\npolskich XIX wieku, budowniczy rz\u0105dowy, wed\u0142ug jego projektu zbudowano\r\nWi\u0119zienie \u015aledcze na Pawiaku. Drzeworyt J\u00f3zefa Polkowskiego wg fotografii\r\nKarola Beyera, \u201eTygodnik Ilustrowany\u201d t. I 1863 r., s. 149\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/skan073_0.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan073_0.jpg\"\n               data-image-id=\"327\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"Henryk Marconi (1792-1863) \u2013 jeden z najwybitniejszych architekt\u00f3w\r\npolskich XIX wieku, budowniczy rz\u0105dowy, wed\u0142ug jego projektu zbudowano\r\nWi\u0119zienie \u015aledcze na Pawiaku. Drzeworyt J\u00f3zefa Polkowskiego wg fotografii\r\nKarola Beyera, \u201eTygodnik Ilustrowany\u201d t. I 1863 r., s. 149\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-7\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"c5ae0348f9f98130be190ec564f63f77\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/pawiak1835-1939\/thumbs\/thumbs_skan073_0.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\n\t\t<!-- Pagination -->\n\t<div class='ngg-clear'><\/div>\t<\/div>\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po\u0142o\u017cone w samym centrum Warszawy wi\u0119zienie \u015bledcze, popularnie zwane Pawiakiem (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy kt\u00f3rej znajdowa\u0142a si\u0119 brama wjazdowa) zosta\u0142o zbudowane w latach 1830-1836 wg projektu znanego warszawskiego architekta Henryka Marconiego. Od 1863 r. by\u0142o wi\u0119zieniem politycznym z &hellip; <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/historia-pawiaka\/pawiak-1835-1939\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":34,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/36"}],"collection":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/36\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":316,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/36\/revisions\/316"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}