{"id":20,"date":"2012-06-08T23:20:09","date_gmt":"2012-06-08T23:20:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.muzeum-niepodleglosci.home.pl\/pawiak\/?page_id=20"},"modified":"2012-06-21T21:04:21","modified_gmt":"2012-06-21T19:04:21","slug":"apel-o-upamietnienie","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/o-muzeum\/historia-muzeum\/apel-o-upamietnienie\/","title":{"rendered":"Apel o upami\u0119tnienie"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Pod koniec lat 50. XX w. byli wi\u0119\u017aniowie Pawiaka rozpocz\u0119li starania o uczczenie miejsca pami\u0119ci m\u0119cze\u0144stwa i \u015bmierci tysi\u0119cy Polak\u00f3w z okresu zabor\u00f3w i niemieckiej okupacji niemieckiej oraz ocalenie zachowanych \u015blad\u00f3w po dawnym Pawiaku. W lutym 1959 r. w \u201e\u017byciu Warszawy\u201d ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Poli Gojawiczy\u0144skiej pt. <em>A Pawiak?<\/em>, w kt\u00f3rym znana pisarka zaapelowa\u0142a o upami\u0119tnienie tych, kt\u00f3rzy tu cierpieli i zgin\u0119li. <em>By\u0142o to bowiem miejsce nie tylko nieopisanych cierpie\u0144, zw\u0105tpie\u0144 i \u015bmierci, ale i oporu, hartu, wzrostu cz\u0142owieka.<\/em> Apel Gojawiczy\u0144skiej szybko podchwycili byli wi\u0119\u017aniowie, kombatanci i spo\u0142ecze\u0144stwo. Jeszcze w tym samym roku rozpocz\u0119to prace porz\u0105dkowe na terenie by\u0142ego wi\u0119zienia, kt\u00f3ry zosta\u0142 wydzielony z og\u00f3lnego planu zabudowy dzielnicy muranowskiej. Podj\u0119to te\u017c decyzj\u0119 o powstaniu muzeum, zachowaniu ocala\u0142ych fragment\u00f3w mur\u00f3w oraz rozpisaniu konkursu na budow\u0119 pomnika, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142by na terenie by\u0142ego wi\u0119zienia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W Muzeum zachowa\u0142a si\u0119 <em>Ksi\u0119ga Pami\u0105tkowa<\/em> z 1959 r. z wpisami os\u00f3b odgruzowuj\u0105cych teren Pawiaka. Pierwszy wpis pochodzi z sierpnia 1959 r. od by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w Pawiaka, kt\u00f3rzy w\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 w prace zwi\u0105zane z porz\u0105dkowaniem Pawiaka. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich: Pola Gojawiczy\u0144ska, Stanis\u0142aw Tomaszewski \u201eMiedza\u201d, Maria Tomicka, Krystyna Ciesielska-Brzezowska, Stanis\u0142aw Zelent. W <em>Ksi\u0119dze<\/em> figuruje te\u017c m.in. wpis nauczyciela i uczni\u00f3w ze Szko\u0142y Podstawowej nr 210 im. Bohater\u00f3w Pawiaka z dn. 15 wrze\u015bnia 1959 r.: <em>Pracowa\u0142o 35 dzieci: przerzuci\u0142y ceg\u0142\u0119 i gruz. Wszyscy pracowali bardzo dobrze<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pocz\u0105tkowo prace przy odgruzowywaniu Pawiaka prowadzono w czynie spo\u0142ecznym. W po\u0142owie 1960 r. decyzj\u0105 Sto\u0142ecznej Rady Narodowej prace nad odgruzowywaniem terenu powierzono Zarz\u0105dowi Dr\u00f3g i Most\u00f3w Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy. Do stycznia 1962 r. zabezpieczono wszelkie pozosta\u0142o\u015bci dawnego Pawiaka, m.in. fragmenty wyposa\u017cenia: kraty, kot\u0142y, futryny okienne, \u0142\u00f3\u017cka wi\u0119zienne i \u0142\u00f3\u017ceczko dzieci\u0119ce z \u201eSerbii\u201d oraz jedyne zachowane drzwi do celi; przedmioty osobiste wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz ocalone dokumenty. Relikty zosta\u0142y z\u0142o\u017cone w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego w Warszawie, kt\u00f3rego oddzia\u0142em mia\u0142o by\u0107 powstaj\u0105ce muzeum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">15 stycznia 1963 r. zosta\u0142 powo\u0142any Klub by\u0142ych Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych Pawiaka. 21 czerwca 1963 r. na kolejnym zebraniu Klubu powo\u0142ano Rad\u0119 Upami\u0119tnienia Pawiaka, kt\u00f3ra opracowa\u0142a za\u0142o\u017cenia przysz\u0142ego Muzeum, a w zasadzie zespo\u0142u pomnikowego. Mia\u0142 on zajmowa\u0107 ok. 8000 m<sup>2<\/sup>, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wejd\u0105: <em>zachowany fragment bramy wjazdowej oraz drzewo od strony ul. Dzielnej, pomieszczenia dw\u00f3ch oddzia\u0142\u00f3w wi\u0119ziennych w budynku w formie kurhanu, plac spacerowy, pomnik <\/em>(autorstwa Z. Poci\u0142owskiej \u2013 J.G.)<em> i p\u0142yta pami\u0105tkowa o kobiecym oddziale, tzw. \u201eSerbii\u201d. W budynku \u2013 kurhanie, o d\u0142ugo\u015bci 80 m, zrekonstruowany ma by\u0107 korytarz, w kt\u00f3rym rewidowano przyprowadzonych wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz 4 cele VII oddzia\u0142u i cz\u0119\u015bciowo \u2013 oddzia\u0142 VIII. <\/em>Powy\u017csze za\u0142o\u017cenia zosta\u0142y zrealizowane.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><!-- index.php -->\n<div\n\tclass=\"ngg-galleryoverview ngg-ajax-pagination-none\"\n\tid=\"ngg-gallery-2804f6bab78f1eb49a8a0320a66c1df5-1\">\n\n    \t<div class=\"slideshowlink\">\n        <a href='http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/o-muzeum\/historia-muzeum\/apel-o-upamietnienie\/nggallery\/slideshow'>[Pokaz zdj\u0119\u0107]<\/a>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\t\t<!-- Thumbnails -->\n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-0\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan024.jpg\"\n               title=\"\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan024.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan024.jpg\"\n               data-image-id=\"1\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-8\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"2804f6bab78f1eb49a8a0320a66c1df5\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan024.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-1\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan034.jpg\"\n               title=\"\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan034.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan034.jpg\"\n               data-image-id=\"251\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-13\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"2804f6bab78f1eb49a8a0320a66c1df5\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan034.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-2\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan038.jpg\"\n               title=\"\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan038.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan038.jpg\"\n               data-image-id=\"254\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-16\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"2804f6bab78f1eb49a8a0320a66c1df5\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan038.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-3\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan039.jpg\"\n               title=\"\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan039.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan039.jpg\"\n               data-image-id=\"255\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-17\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"2804f6bab78f1eb49a8a0320a66c1df5\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan039.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-4\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan040.jpg\"\n               title=\"\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan040.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan040.jpg\"\n               data-image-id=\"256\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-9\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"2804f6bab78f1eb49a8a0320a66c1df5\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan040.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-5\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box\" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan090.jpg\"\n               title=\"\"\n               data-src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/skan090.jpg\"\n               data-thumbnail=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan090.jpg\"\n               data-image-id=\"257\"\n               data-title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n               data-description=\"\"\n               data-image-slug=\"kliknij-aby-powiekszyc-11\"\n               class=\"ngg-fancybox\" rel=\"2804f6bab78f1eb49a8a0320a66c1df5\">\n                <img\n                    title=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    alt=\"Kliknij aby powi\u0119kszy\u0107\"\n                    src=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-content\/gallery\/apel\/thumbs\/thumbs_skan090.jpg\"\n                    width=\"100\"\n                    height=\"75\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n        \n\t\t\n\t\t<!-- Pagination -->\n\t<div class='ngg-clear'><\/div>\t<\/div>\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pod koniec lat 50. XX w. byli wi\u0119\u017aniowie Pawiaka rozpocz\u0119li starania o uczczenie miejsca pami\u0119ci m\u0119cze\u0144stwa i \u015bmierci tysi\u0119cy Polak\u00f3w z okresu zabor\u00f3w i niemieckiej okupacji niemieckiej oraz ocalenie zachowanych \u015blad\u00f3w po dawnym Pawiaku. W lutym 1959 r. w \u201e\u017byciu &hellip; <a href=\"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/o-muzeum\/historia-muzeum\/apel-o-upamietnienie\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":15,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/20"}],"collection":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/20\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":214,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/20\/revisions\/214"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl\/pawiak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}